Phật Giáo Việt Nam

 
 

 

 

CHÙA HÀ NỘI

Nguyễn Thế Long

Phạm Mai Hùng

Nhà Xuất Bản Văn Hóa - Thông Tin

Hà Nội - 1997

 

Mục Lục Lời nói đầu   PHẦN I   CHƯƠNG MỞ ĐẦU  CHƯƠNG II Vài nét về đạo Phật ở Việt Nam và Hà Nội Thiền tông Mật tông Tịnh độ tông CHƯƠNG III Giáo lý đạo phật - đạo phật dân gian  Thập nhị nhân duyên Việc đọc kinh và niệm Phật Đạo Phật dân gian Việt Nam Các ngày lễ Phật giáo   CHƯƠNG IV  Kiến trúc các ngôi chùa Việt Nam   CHƯƠNG V Các pho tượng trong chùa Việt Nam Tượng bày ở nhà tiền đường Tượng bày ở nhà hàng lang Tượng Phật ở thượng điện Tượng chùa ở tăng đường   PHẦN II    1. Chùa Am Cây Đề (Thanh Ninh Tự) 2. Chùa Anh Linh* (Anh Linh Tự)  3. Chùa Bà Đá 4. Chùa Bảo Tháp (Thượng Phúc Tự) 5. Chùa Bát Tháp (Bát Tháp Tự) 7. Chùa Bồ Đề  8. Chùa Bộc (Sùng Phúc Tự) 9. Chùa Cầu Đông (Đông Môn Tự) 10. Chùa Chân Tiên (Chân Tiên Tự) 11. Chùa Châu Long 12. Chùa Chèm (Hàm Long Tự) 13. Chùa Cổ Linh (Cổ Linh Tự)  14. Chùa Cổ Loa (Bảo Sơn Tự)  15. Chùa Diên Phúc (Diên Phúc Tự) 16. Chùa Diên Phức (Diên Phức Tự) 17. Chùa Duệ (Quảng Khai Tự) 18. Chùa Đại Áng (Thiên Phúc Tự) 19. Chùa Đại Cát (Sùng Khang Tự) 20. Chùa Đại Lan (Đại Lan Tự)  21. Chùa Đào Xuyên (Thánh Ân Tự) 22. Chùa Đông Ba* (Sùng Ân Tự)  23. Chùa Đông Phủ (Minh Long Tự)  24. Chùa Đồng Quang (Đồng Quang Tự) 25. Chùa Đức Hậu* (Linh Sơn Tự)  26. Chùa Giáp Nhất (Phúc Lâm Tự) 27. Chùa Hà  (Thánh Đức Tự) 28. Chùa Hiển Quang* (Hiển Quang Tự) 29. Chùa Hòa Mã (Thiên Quang Tự) 30. Chùa Hòe Nhai (Hồng Phúc Tự)  31. Chùa Hòe Thị*  (Hương Đỗ Tự) 32. Chùa Hộ Quốc (An Khánh Tự) 33. Chùa Huy Văn Điện Dục Khánh 34. Chùa Huỳnh Cung (Sùng Phúc Tự)  35. Chùa Hưng Ký (Hưng Võ Thiền Am) 36. Chùa Ích Vịnh* (Phúc Long Tự) 37. Chùa Keo (Trùng Nghiêm Tự)  38. Chùa Khương Hạ* (Phùng Lộc Tự)  39. Chùa Khương Trung*  40. Chùa Kiến Sơ*  41. Chùa Kim Giang (Diên Phúc Tự)  42. Chùa Kim Liên (Hoàng Ân Tự) 43. Chùa Kim Quan* (Ấn Quang Tự) 44. Chùa Kim Sơn   45. Chùa Kỳ Vũ* (Kỳ Vũ Tự) 46. Chùa Lạc Thị* (Linh Quang Tự) 47. Chùa Lại Đà* (Cảnh Phúc Tự) 48. Chùa Láng (Chiêu Thiền tự) 49. Chùa Liên Phái (Liên Tôn Tự) 50. Chùa Linh Quang* (Linh Quang Tự) 51. Chùa Linh Quang Phòng* (Linh Quang Phòng Tự) 52. Chùa Linh Quang (Linh Quang Tự)  53. Chùa Linh Ứng (Linh Ứng Tự)  54. Chùa Linh Ứng* (Linh Ứng Tự) 55. Chùa Linh Ứng (Linh Ứng Tự) 56. Chùa Long Quang* (Long Quang Tự) 57. Chùa Lý Quốc Sư 58. Chùa Mai Phúc (Minh Tông Tự) 59. Chùa Mặt Dụng (Mặt Dụng Tự) 60. Chùa Mễ Trì Thượng (Thiên Trúc Tự) 61. Chùa Một Cột 62. Chùa Mỹ Quang (Linh Quang Tự) 63. Chùa Nam Dư Hạ (Thiên Phúc Tự)  64. Chùa Ham Dư Thượng (Nghiêm Thắng Tự) 65. Chùa Nam Đồng (Càn An Tự) 66. Chùa Nành (Pháp Vân Tự)  67. Chùa Nền (Đản Cơ Tự) 68. Chùa Nga My 69. Chùa Ngọc Hồ (Ngọc Hồ Tự) 70. Chùa Ngọc Hồ (Ngọc Hồi Tự) 71. Chùa Ngọc Quan  72. Chùa Ngọc Trục (Đại Phúc Tự) 73. Chùa Ngũ Xã* (Thần Quang Tự) 74. Chùa Nguyên Xá* (Thanh Lâm Tự)  75. Chùa Nhân Hòa* (Phúc Lâm Tự) 76. Chùa Nhổn (Càn Phúc Tự) 77. Chùa Phổ Giác (Phổ Giác Tự) 78. Chùa Phú Thị (Đại Dương - Sùng Phúc Tự) 79. Chùa Phú Xá (Phúc Lâm Tự) 80. Chùa Phúc Hậu (Phúc Thắng Tự)  81. Chùa Phúc Lý (Liên Phúc Tự) 82. Chùa Phùng Khoang (Thanh Xuân Tự) 83. Chùa Phụng Thánh 84. Chùa Quán La* (Khai Nguyên Tự) 85. Chùa Quán Sứ  86. Chùa Quang Minh (Quang Minh Tự)  87. Chùa Quảng Bá (Hoàng Ân Tự)  88. Chùa Quỳnh Đô* (Bạch Minh Tự) 89. Chùa Sen Hồ* (Vạn Xuân Từ) 90. Chùa Sở (Phúc Khánh Tự)  91. Chùa Sùng Phúc* (Sùng Khánh Tự)  92. Chùa Sùng Quang (Sùng Quang Tự) 93. Chùa Tàm Xá* (Linh Ứng Tự) 94. Chùa Tào Sách   95. Chùa Thái Cam* (Tân Khai Linh Tự) 96. Chùa Thanh Am* (Đông Linh Tự)  97. Chùa Thanh Nhàn   98. Chùa Thánh Chúa 99. Chùa Thiên Niên (Trích Sài)  100. Chùa Thiên Phúc (Thiên Phúc Tự)   101. Chùa Thiên Phúc 102. Chùa Thiền Quang, Chùa Quang Hoa, Chùa Tháp Hoa (Thiền Quang Tự, Quang Hoa Tự, Pháp Hoa Tự)  104. Chùa Thúy Lĩnh* (Diên Khánh Tự) 105. Chùa Thượng Đồng* (Hiền Ứng Tự) 106. Chùa Tiên Linh (Chung Linh Tự)  107. Chùa Thiên Phúc (Tiên Phúc Tự)  108. Chùa Tình Quang* (Tình Quang Tự) 109. Chùa Trấn Quốc    110. Chùa Triều Khúc* 111. Chùa Triệu Khánh (Triệu Khánh Tự) 112. Chùa Trung Tự* (Phúc Long Tự)  113. Chùa Trùng Quang* (Trùng Quang Tự) 114. Chùa Trường Lâm*  115. Chùa Tự Khánh (Tự Khánh Tự) 116. Chùa Tự Khoát (Hương Phúc Tự) 117. Chùa Ứng Linh* (Ứng Linh Tự)   118. Chùa Vạn Phúc* (Chung Linh Tự) 119. Chùa Văn Trì  (Bồ Đề Tự) 120. Chùa Văn Hồ (Tào Sách Tự) 121. Chùa Vĩnh Phúc* (Vĩnh Khánh Tự)  122. Chùa Vĩnh Trù (Vĩnh Trù Tự)   123. Chùa Vũ Thạch*   124. Chùa Vua  (Hồng Khánh Tự) 125. Chùa Xã Đàn (Kim Yên Tự)  126. Chùa Xuân Đồ Hạ (Sùng Phúc Tự) 127. Chùa Yên Hòa (Báo Ân Tự) 128. Chùa Yên Nội (Thanh Quang Tự)  129. Chùa Yên Phú (Thanh Vân Cổ Tự) 130. Chùa Yến Xá (Thanh An Tự)   PHẦN III   PHỤ LỤC Sơ đồ tượng thờ trong vài chùa ở Hà Nội  Tài liệu tham khảo chính  Tiếng Việt  Tiếng Hán, Nôm  Tiếng Pháp

 

LỜI NÓI ĐẦU ^

Phật giáo từ khi được truyền vào Việt Nam hồi đầu công nguyên đã hòa nhập với tín ngưỡng bản địa và có sức sống mạnh mẽ. Đã có thời kì Phật giáo là quốc giáo và quốc học. Phật giáo đã góp phần củng cố ý thức tự chủ độc lập dân tộc trong thời kỳ đầu và góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam trước và cùng với Nho giáo trong hàng chục thế kỷ qua. Chùa là nơi thờ Phật đã có ở khắp làng quê Việt Nam từ mấy ngàn năm nay là hình ảnh đã in sâu trong tâm thức của mỗi người dân Việt Nam.

Lên chùa lễ Phật hay văng cảnh vào các ngày lễ, ngày rằm, mồng một là sinh hoạt tinh thần của văn hóa Việt Nam, đã được đông đảo các tầng lớp nhân dân đón nhận. Cuốn sách này sẽ giúp bạn đọc những hiểu biết sơ lược về Phật giáo, quá trình phát triển ở nước ta và ở kinh đô Thăng Long, nội dung triết lý với các thiền phái, các lễ và quan niệm Phật giáo của dân gian. Bên cạnh đó, cuồn sách cũng giúp hiểu biết tổng quát về kiến trúc của các ngôi chùa, giá trị Mỹ thuật của các pho tượng Phật. Nói tóm lại cuốn sách giúp bạn hiểu biết cái Chân, cái Thiện, cái Mỹ của Phật giáo và các ngôi chùa Việt Nam.

Ở thành phố Hà Nội, trừ nội thành, ở ngoại thành có bao nhiều làng thì gần như bấy nhiêu chùa, cuốn sách mới chỉ giới thiệu được hơn 120 ngôi chùa đã được Bộ văn hóa và thông tin xếp hạng di tích lịch sử nhà nước cùng với ngôi chùa quen thuộc. Trong việc giới thiệu các ngôi chùa đã được xếp hạng ở Hà Nội, có những ngôi chùa được miêu tả khá đầy đủ, đó là những ngôi chùa được nhiều người quen biết vì giá trị lịch sử, kiến trúc hay nghệ thuật, còn những ngôi khác chỉ được giới thiệu những nét tiêu biểu, đặc sắc. Nội dung giới thiệu các chùa được căn cứ chủ yếu vào hồ sơ xếp hạng các di tích của Cục bảo tồn bảo tàng thuộc Bộ Văn hóa và thông tin và Ban quản lý di tích và danh thắng Hà Nội, có tham khảo các sách cổ, các sách viết gần đây và các bài viết trên các báo Thủ Đô, Thủ đô Hà Nội, Hà Nội Mới, Người Hà Nội, Văn Hóa… Nhân đây chúng tôi cũng xin bầy tỏ lòng cảm ơn các đồng chí ở Cục bảo tàng Bộ Văn hóa và thông tin đã nhiệt tình cung cấp cho những tư liệu một số chùa để giới thiệu với đông đảo bạn đọc được biết vẻ đẹp của các ngôi chùa ở thủ đô Hà Nội.

Giáo lý Phật giáo cao siêu, thâm diệu, vi tế, mênh mông được diễn tả trong mấy vạn pho sách kinh khổng lồ, các bậc cao tăng nghiền ngẫm cả đời cũng chỉ lĩnh hội được phần nào; nay vì mục đích chủ yếu là giới thiệu các chùa ở Hà Nội, không thể không nói mấy lời rất sơ lược về đạo Phật ở Việt Nam để bạn đọc dễ nhận biết đạo Phật và các ngôi chùa thời phật là văn hóa Việt Nam đậm đà bản sắc dân tộc. Do sự hiểu biết rất hạn chế, do tư liệu về các chùa hầu hết trước đây đều truyền miệng và khác nhau nên cuốn sách chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong bạn đọc bổ khuyết và xin chân thành cảm ơn.

Ngày Phật đản, năm Ất Hợi (1995)

Các tác giả

 

 

---o0o---

 

Mục Lục > Phần 1 > Phần 2 > Phần 3

 

---o0o---

Vi tính: Quảng Đại Tuấn Hùng – Quảng Khánh Kim Oanh

Trình bày: Anna
Cập nhật: 01-11-2005

Trở về trang Mục lục

Đầu trang